Thu thuế tài sản nhà đất: Lo ngại tham nhũng

1 tuần trước

Thu thuế tài sản nhà đất là vấn đề đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi hàng loạt những vấn đề tồn tại, phát sinh khi dự thảo này được công bố. Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong cho rằng, thu thuế tài sản nhà đất là một cơ hội rất lớn cho các vấn đề tham nhũng trong ngành thuế. Trường hợp bao che, khai báo giả của các đối tượng đóng thuế và người thu thuế rất dễ xảy ra và rấy lên tình trạng tham nhũng đáng lo ngại…


Thu thuế tài sản nhà đất là vấn đề đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận

Thu thuế tài sản nhà đất là xu hướng tất yếu

Theo Tiến sĩ Phong, nhiều quốc gia trên thế giới trong thời gian gần đây đang có xu hướng đánh thuế với các tài sản có giá trị lớn chủ yếu đối với đất ở, nhà ở, ô tô, căn hộ chung cư hoặc giá trị tài sản của các hộ gia đình, các đối tượng thu thuế mở rộng với các mức thu khác nhau.

Cụ thể, dòng thuế thu từ tài sản này đóng góp tới khoảng 2% tổng thu ngân sách nhà nước tại các quốc gia thuộc Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế; tại các nước phát triển nguồn thu từ dòng thuế này chiếm 0,6% và khoảng 0,68% tại các quốc gia đang phát triển.

Tại Mỹ, đánh thuế tài sản nhà đất được bàn giao về cho cá tiểu bang và có các mức thuế suất khác nhau. Nguyên nhân là giá trị bất động sản tại các bang này có sự khác nhau và phụ thuộc vào quyền tự quyết của mỗi bang. Đơn cử như thuế tài sản nhà đất ở bang California có mức hơn 1,2%/năm giá trị bất động sản đó bao gồm cả nhà và đất; ở bang Texas mức thuế này trên 3%. Tại Canada thuế suất dành cho căn thứ 2 có thể lên tới 4%.

Đối với Singapore, mức thuế tài sản nhà đất ở mức 3% và sẽ phải trả thêm thuế là 7% cho ngôi nhà thứ 2 trở đi, tức những người có quốc tịch Singapore sẽ phải trả tổng cộng 10% cho ngôi nhà thứ 2 này. Nếu người mua nhà là người nước ngoài thì phải trả thêm 15% mức thuế tài sản nhà đất cho ngôi nhà thứ 2.

Hiện nay có tổng cộng 174/193 các quốc gia trên thế giới đang thực hiện thu thuế tài sản nhà đất chủ yếu là nhà ở và đất ở. Với mức thu nhập trung bình từ 3% đến 4% tổng số thu thuế tương đương khoảng 2% GDP hàng năm ở các nước phát triển và thấp hơn ở các nước khác.


Tổng cộng 174/193 các quốc gia trên thế giới đang thực hiện thu thuế tài sản nhà

Nỗi lo ngại lớn về tham nhũng trong ngành thuế khi thực hiện thu thuế tài sản nhà đất

Về lý thuyết và tính pháp lý, thực tiễn việc xây dựng và triển khai thu thuế tài sản cần được chuẩn bị kỹ bởi không dễ thu và việc đánh thuế người sở hữu căn thứ 2 trở lên cũng không hề đơn giản.

Tại Việt Nam hiện nay chưa có một định nghĩa cụ thể về đối tượng thu thuế là tài sản hay căn nhà...Hơn nữa, việc thu thuế tài sản dễ bị vô hiệu hóa vì các hiện tượng lách luật. Khi không có quy định về tuổi người sở hữu tài sản hoặc đứng tên hộ tài sản một cách minh bạch, chặt chẽ…

Việt Nam đang áp dụng các chính sách thuế về thuế sử dụng đất và đang coi quyền sử dụng đất cũng là tài sản cá nhân nên nếu không có những định nghĩa rõ ràng sẽ gây mâu thuẫn và hiện tượng thuế chồng thuế xảy ra.


Hiện tượng thuế chồng thuế xảy ra

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong cho rằng, thu thuế tài sản nhà đất là một cơ hội rất lớn cho các vấn đề tham nhũng trong ngành thuế. Trường hợp bao che, khai báo giả của các đối tượng đóng thuế và người thu thuế rất dễ xảy ra và rấy lên tình trạng tham nhũng đáng lo ngại…

Cũng theo ông Phong, giá nhà đất sẽ rất khó được tính toán theo hình thức đấu giá hay chỉ căn cứ vao khung định giá chung mà tỉnh, địa phương được phép đưa ra hằng năm theo phân cấp quản lý như hiện nay.

Ngoài ra, đối với những tài sản chìm, giá trị lớn mà người sở hữu gửi ở nước ngoài hay không khai báo thì có bị đánh thuế hay không. Chế tài cho các vị phạm lách luật này sẽ được xử lý như thế nào. Bên cạnh đó, ông Phong cũng dự báo trước về việc thu thuế tài sản rất dễ là cơ hội cho tham nhũng trong ngành thuế. Cả đối tượng đóng thuế và thu thuế đều có thể đồng thuận ăn chia để cố tình khai báo giả nhằm trốn thuế.

Chính vì vậy, việc thu thuế tài sản nhà đất cần phải có lộ trình đủ dài, phải tổ chức các cuộc khảo sát thực tế và học hỏi kinh nghiệm quốc tế. Xây dựng dự thảo càng kỹ càng sẽ hạn chế được hiện tượng lách luật hay tham nhũng xảy ra khi thuế tài sản nhà đất chính thức có hiệu lực.

Xem thêm:
Hình thức đăng tin rao bán nhà đất hiệu quả
Tra cứu thông tin sổ đỏ trực tuyến chính xác