Người mua nhà gặp khó khăn khi giá trị ngôi nhà trên 700 triệu bị đánh thuế

2 tháng trước
Bộ Tài chính vừa có đề xuất đánh thuế sở hữu với người có nhà, đất giá trị từ 700 triệu đồng trở lên với mức 0,4% mỗi năm. Tuy nhiên đề xuất này đang gặp phải rất nhiều rào cản không chỉ từ người dân mà còn đi ngược lại với tinh thần của hiến pháp về quyền nhà ở. 
 
Lý giải cho đề xuất này, Bộ Tài Chính cho biết hiện đã có 174 trong số 193 quốc gia triển khai hoạt động này nhiều năm. Chưa kể, người được hưởng lợi từ việc sử dụng kết cấu hạ tầng, phúc lợi xã hội phải có nghĩa vụ nhà nước. 

Người dân lo thuế chồng thuế

Trước đề xuất này, một số người dân cùng chuyên gia luật đều tỏ ý quan ngại. Anh Phạm Huy Khánh cho biết, vợ chồng anh mới mua chung cư 1,3 tỷ đồng. Khi nhận nhà, vợ chồng anh đã mất nhiều khoản lệ phí khác như lệ phí trước bạ, sổ đỏ, thuế thu nhập cá nhân. Nếu phải đóng thêm 0,4% tiền thuế một năm với phần giá trị vượt 700 triệu của căn nhà, thì một năm vợ chồng anh phải mất thêm gần 3 triệu đồng. Rất đáng ngại.
 

Người mua nhà gặp khó khăn nếu đều xuất mới được thông qua
 
Cũng cùng nỗi bức xúc với anh Khánh, anh Trung (Từ Liêm, Hà Nội) mua được căn nhà mặt đất gần 3 tỷ. Nếu theo đề xuất mới của Bộ Tài Chính về nộp thuế sở hữu nhà ở thì mỗi năm nhà anh phải đóng gần 9 triệu đồng. Khoản phí này là quá lớn vì hiện nay gia đình anh vẫn còn phải trả nợ ngân hàng cho việc mua ngôi nhà này.
 
Luật sư Nguyễn Xuân Anh: 'Quy định đi ngược tinh thần Hiến pháp'
 
Luật sư Nguyễn Xuân Anh (Hà Nội) cho rằng Bộ Tài chính thiếu cơ sở pháp lý khi đề xuất việc đóng thuế như trên, mặt khác khi không đủ cơ sở pháp lý thì cũng phải có cơ sở thực tiễn. "Nhưng cơ sở thực tiễn mà Bộ Tài chính chỉ căn cứ vào việc đem về nguồn thu cho nhà nước mà quên quyền lợi của người dân", luật sư nói.
 
Theo ông Xuân Anh, đề xuất này nếu được thông qua sẽ làm triệt tiêu hoặc phương hại tới quyền lợi của đại đa số người dân sở hữu nhà. "Đây là quy định đi ngược lại tinh thần Hiến pháp, bởi mọi người dân đều có quyền có nơi ở", ông nêu quan điểm.
Đánh giá việc giải thích học hỏi kinh nghiệm từ các nước, luật sư Xuân Anh cho rằng "lý giải" này chưa chặt chẽ bởi các quốc gia văn minh thường áp dụng đánh thuế từ căn nhà thứ hai trở đi.
 
Nếu không được đồng thuận, rất dễ dẫn đến trốn thuế

Trao đổi với các luật sư về vấn đề này, nếu đề xuất này được thông qua sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của đại đa số người dân sở hữu nhà. Nó đi ngược lại tinh thần Hiến pháp “Mọi người dân đều có quyền có nơi ở”. 
 
Nếu so với các nước phát triển, quy định này không phải là mới, việc áp dụng cũng khá thuận lợi, không gặp nhiều vướng mắc. Tuy nhiên, để có được điều đó thì họ đã phải bỏ ra nhiều năm để xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản của công dân và một loạt các chế định để hệ thống dữ liệu luôn được cập nhật kịp thời. Mặc dù đây mới chỉ là đề xuất của Bộ Tài Chính, tuy nhiên nó còn quá nhiều vấn đề phải giải quyết. 
 
Theo luật sư Vũ Tiến Vinh, đề xuất này còn tồn tại một số vấn đề như sau:
 
- Cơ sở nào đưa ra mức đóng thuế trên 700 triệu đồng. Câu hỏi đặt ra là tại sao không phải là 500 triệu hay 1 tỷ mà lại là 700 triệu?
- Nếu cứ mặc định sở hữu nhà trên 700 triệu là thu phí thì thuế chồng thuế, sẽ rất thiệt thòi cho người dân. Mặt khác, đề xuất này sẽ chỉ khả thi nếu giá nhà đất mà bạn đang sở hữu tăng lên, vừa đảm bảo cho nguồn thu ngân sách, vừa đảm bảo quyền lợi của người nộp thuế. 
- Thực tế hiện nay, có rất nhiều nhà đất không có giấy chứng nhận hoặc không có giấy phép xây dựng. Nếu đề xuất này được thông qua chẳng khác nào hợp pháp hóa vi phạm. 
- Và nếu trong trường đề xuất thu thuế này được thông qua thì nhà nước cũng cần phải xem xét lại việc có nên tiếp tục thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở nữa hay không? Mặc dù tiền thuế đất phi nông nghiệp không lớn nhưng không thể một tài sản đồng thời chịu hai khoản thuế.
 
Do đó, để thực hiện được đề xuất này không phải ngày một ngày hai. Rõ ràng “Để luật khả thi 
 
thì các quy định phải phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội; phải phù hợp với nguyện vọng của phần lớn người dân. Nếu không được sự đồng thuận sẽ rất dễ xảy ra tình trạng lách luật, trốn thuế.